Бесбармақ дегеніміз не?
«Бесбармақ» сөзі қазақша «бес саусақ» деген мағынаны білдіреді — себебі бұл тағам дәстүрлі түрде қолмен жеп, дастарханда ортақ ыдыстан алынады. Бұл қазақ халқының ең мәртебелі қонақ тағамы, ол тойда, асхана мейрамдарында және ірі жиындарда міндетті түрде дайындалады.
Керекті өнімдер (6–8 адамға)
- Сиыр немесе қой еті — 1,5–2 кг (сүйегімен)
- Жылқы еті (қазы, шұжық) — 500 г (қалауыңызша)
- Бидай ұны — 500 г
- Жұмыртқа — 2 дана
- Пияз — 3–4 үлкен бас
- Тұз, қара бұрыш — дәміне қарай
- Лавр жапырағы, дәмдеуіштер — дәміне қарай
Пісіру жолы
1-қадам: Еттің қайнауы
Еттің бетін жуып, суық суға салыңыз. Қайнаған соң, алғашқы суды төгіп, таза су қосыңыз. Орташа отта 2–2,5 сағат қайнатыңыз. Пияздың бір бөлігін, тұз, дәмдеуіштерді де қосыңыз. Бетіне шығатын көбікті жиі алып отырыңыз — ет сорпасы мөлдір болуы керек.
2-қадам: Нар (жайма нан) дайындау
Ұнды елеп алыңыз, ортасына жұмыртқа мен тұз қосып, жылы суда қамырды илеңіз. Қамыр қатты, серпімді болуы тиіс. 30 минут дем алдырып, содан кейін жұқа жайыңыз. Пышақпен ромб немесе шаршы пішінінде кесіңіз.
3-қадам: Туздық (пияз соусы)
Пиязды жұқа сақина пішінінде турап, горячий сорпаға салыңыз немесе ыстық сорпаны пияздың үстіне құйыңыз. Бұрыш сепсеңіз болады. Пияз жұмсарып, хош иісті болуы керек.
4-қадам: Нарды қайнату
Кесілген нарды ет сорпасында 5–7 минут қайнатыңыз. Бір-біріне жабыспауы үшін арала-арала қозғаңыз.
5-қадам: Дастарханға беру
Үлкен лаганге алдымен нарды, үстіне турап тасталған етті, содан кейін туздықты құйыңыз. Бесбармақтың дәстүрлі беру тәртібі бойынша ең маңызды мейманға ең жақсы ет бөлігі — бас немесе жамбас беріледі.
Пайдалы кеңестер
- Ет неғұрлым баяу қайнаса, сорпа соғұрлым дәмді болады.
- Нарды тым ерте қайнатпаңыз — дастарханға бергенде суық болмасын.
- Сорпаны бөлек кеседе немесе пиалада ұсыныңыз — ол да тағамның маңызды бөлігі.
- Қалған нарды кептіріп, кейінірек пайдалануға болады.
Аймақтық айырмашылықтар
Оңтүстік Қазақстанда бесбармаққа жиі қазы мен шұжық қосылады. Шымкент маңында нарды кейде пешке де пісіреді. Ал Түркістан өңірінде дастарханға жент пен баурсақ да бірге беріледі.